Đồ án Cơ bản 3 năm 2025: Giải mã và Diễn giải Cấu trúc và Hệ thống Đô thị TP. Hồ Chí Minh
Là một phần của Chương trình Cử nhân Kiến trúc và Thiết kế Đô thị Thông minh do Viện Đô thị Thông minh và Quản lý - Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh chủ trì đào tạo, học phần Đồ án Cơ bản 3 – Urban Visualization mang đến cho sinh viên cơ hội khám phá chiều sâu của tư duy không gian đô thị. Cùng với mục tiêu này, năm 2025, môn học lấy chủ đề năm 2025: “Urban Structure and System: Ho Chi Minh City Urban Visualization”.
Basic Studio Lab 3 – Urban Visualization (Đồ Án Cơ Bản 3 - Diễn họa Đô thị) là một học phần được thiết kế để phát triển năng lực phân tích không gian và kỹ thuật trình hiện thị giác đô thị trong bối cảnh thực tế. Trong năm học 2025, với chủ đề: “Urban Structure and System: Ho Chi Minh City Urban Visualization” (Cấu trúc và Hệ thống đô thị TP. Hồ Chí Minh) – sinh viên tìm hiểu, phân tích và minh hoạ cấu trúc hệ thống của TP.HCM thông qua các mô hình và bản đồ thể hiện mối quan hệ của các mạng lưới đô thị, nhằm tạo ra một tập hợp các giải pháp hình ảnh đô thị có tính hệ thống.
Sinh viên đi thực địa, chụp ảnh và trình bày hiện trạng của Ga Metro An Phú (bài làm của Phạm Minh Đức, Liên Chí Bửu và Võ Hồng Minh)
Trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh đang đối mặt với tốc độ đô thị hóa cao như hiện nay, điều thiết yếu mở ra là một cách nhìn mới mẻ, đa chiều về cấu trúc đô thị, hướng đến hiểu rõ hơn cách các yếu tố không gian, xã hội và môi trường tương tác lẫn nhau trong một hệ thống động. Mục tiêu của học phần này là giúp sinh viên nhận diện được các hệ thống cơ sở hạ tầng, giao thông, không gian xanh, sông nước, và các không gian chức năng khác – từ đó phân tích, xử lý dữ liệu và diễn giải trực quan, có sức thuyết phục, thông qua việc xây dựng một bộ sản phẩm diễn họa toàn diện. Thêm vào đó, kỹ năng nghiên cứu cùng với diễn giải (collaborative research and interpretation) cũng được đề cao trong toàn môn.
Mặt bằng khu vực Ga Metro An Phú (bài làm của Phạm Minh Đức, Liên Chí Bửu và Võ Hồng Minh)
Để đạt được mục tiêu thu hoạch này, các bạn sinh viên sẽ được giới thiệu một loạt phương pháp diễn hoạ đô thị đa dạng. Phương pháp Diễn hoạ hình thái đô thị (Urban Morphology Visualization) được khai thác triệt để bằng cách sử dụng các công cụ vẽ hình chính lược thủ công (Urban Grids do Busquets) và đặc biệt là Nolli Map. Nolli Map được xem là một biểu thức bản đồ không gian đơn giản, minh hoạ rõ ràng mối quan hệ giữa các không gian dân xây dựng (figure) và không gian mở (ground). Đây là công cụ hỗ trợ tốt tầm nhìn khái niệm tiếp cận vấn đề không gian có định hướng – một tiếng khởi quan trọng để giải mã Cấu trúc Đô thị và Hệ thống của đô thị TP. Hồ Chí Minh. Tiếp theo, Diễn hoạ hệ thống (Systematic Visualization) sẽ sử dụng các sơ đồ (diagrams) để biểu tách các Hệ thống Đô thị như (cảnh quan, di chuyển trong khi Diễn hoạ không gian (Spatial Visualization) thông qua bản vẽ axonometric (phép chiếu trục đo) sẽ tái hiện hình khối của các không gian ở dạng hơn 1.
Phối cảnh và mặt cắt để thể hiện hệ thống không gian xanh trải dài và liên kết chặt chẽ giữa các khu vực (bài làm của Huỳnh Huệ Mỹ và Nguyễn Trần Khải Hân)
Phân tích khu đất bằng công cụ Nolli Map (bài làm của Huỳnh Huệ Mỹ và Nguyễn Trần Khải Hân)
Trong quá trình học, công nghệ số là yếu tố nền tảng. Sinh viên sẽ được học cách để sử dụng thành thạo QGIS và các tính toán thiết yếu trong việc chuẩn bị và phân tích dữ liệu không gian (geospatial data). Bên cạnh đó, sinh viên còn học kỹ năng đồ hoạ cơ sở. Kết hợp với QGIS là sử dụng hình và xử lý bằng phần mềm Photoshop, cùng với duy trì kỹ năng thể hiện truyền thống qua đồ án tay.
Quá trình học tập được cấu trúc chặt chẽ qua nhiều giai đoạn khác nhau. Giai đoạn này được triển khai dựa trên sự kết hợp giữa “Nhận thức hệ thống và đô thị thông minh” (“A Matter of Things” – De Sola Morales) và mô hình đô thị (“Human Settlements” – D’Auria et al.), đến việc ứng dụng các phương pháp kỹ thuật số trong SIM/UAL (Koolhaas) và mô hình tương tác động (“The View from the Road” – Appleyard et al.). Mục tiêu cuối cùng là hoàn thiện các sản phẩm đồ án nhóm (2km x 2km hoặc 200m x 200m).
Báo cáo cuối Đồ án Cơ bản 3
Đồ án thu hút nhiều sự chú ý khi được trưng bày tại Sự kiện Kỷ niệm 5 năm Viện Đô thị Thông minh và Quản lý
Sản phẩm đầu ra không chỉ là các bản vẽ minh hoạ mà là một bộ hồ sơ diễn giải hoàn chỉnh, bao gồm: Nolli Map, sơ đồ hệ thống, bản vẽ hình học và các phân tích không gian. Các kết quả này sẽ là nền tảng để sinh viên tiếp tục phát triển đồ án tốt nghiệp đô thị TP.HCM. Kết quả cuối cùng là hình thành tư duy hệ thống, có khả năng tư duy hình ảnh mạnh mẽ, hiểu sâu sắc cấu trúc đô thị thông qua hình ảnh và diễn giải không gian, chuẩn bị cho sinh viên những nền tảng nền để giải quyết các vấn đề phức hợp trong thiết kế đô thị hiện đại.
Giảng viên: ThS. Hoàng Lê Nam Hải, ThS. Trịnh Quốc Thắng, ThS. Đặng Thế Hiển, ThS. Trần Thị Quỳnh Mai, ThS. Thái Anh Vũ, ThS. Daniela Hurtarte
Tin, ảnh: Viện Đô thị Thông minh và Quản lý (ISCM), sinh viên